planmero

08 / 13 · Betonpoeren

Betonpoeren berekenen: hoeveelheid beton, zakken en graafwerk

Poeren onder de palen van een pergola, schutting, carport of vlonder worden vaak onderaan breder gegraven dan bovenaan. Vul de voetmaat, diepte en helling in die je hebt gekregen, en je weet precies hoeveel beton erin gaat — in zakken of als bestelling stortklaar beton.

Zo wordt er gerekend

Elke poer is een afgeknot lichaam: een vierkante of rechthoekige is een prismoïde, een ronde een afgeknotte kegel. Het volume komt uit de exacte formules — V = h/6 · (A₁ + A₂ + 4·Aₘ) voor de prismoïde en V = π·h/3 · (R² + R·r + r²) voor de kegel — niet uit het gemiddelde van boven- en ondervlak.

De helling geef je op als maat bovenaan op maaiveldhoogte of als hoek uit het lood. Met een hoek springt elke zijde terug met diepte × tan(hoek), dus bovenaan is de maat de voet min tweemaal die waarde.

Een optionele sokkel boven het maaiveld is een rechte blok met de bovenmaat. Die kost beton, maar geen graafwerk.

De reserve komt bij het totaal. Zakken worden naar boven afgerond op basis van de opbrengst per zak, stortklaar beton op de stap waarin de centrale levert.

Waar de rekenhulp van uitgaat

  • Dit is een hulpmiddel voor hoeveelheden en maten, geen constructieve berekening. Maat, diepte, wapening en verankering van een poer hangen af van de belasting, de grond en de vorstdiepte waar je bouwt — volg de instructies van de paaldrager of bouwpakket, de regels ter plaatse of een constructeur.
  • De zijkanten zijn vlak (recht van de voet tot het maaiveld) en alle poeren zijn gelijk. Het gat wordt precies in de vorm van de poer gegraven; wat je breder graaft, telt niet mee.
  • De opbrengst per zak verschilt per product. De standaardwaarden komen uit fabrieksgegevens (Baumit, zak van 25 kg: ongeveer 12,5 l vers beton, dus ongeveer 0,5 l/kg) — controleer de zak die je koopt.

Veelgestelde vragen

Hoeveel zakken beton heb ik nodig voor één poer?
Deel het volume van de poer door de opbrengst van de zak. Een poer van 40 × 40 cm en 80 cm diep bevat 128 liter — dat zijn 11 zakken van 25 kg à 12,5 l, zonder reserve.
Hoe diep moet een poer zijn?
Onder de vorstgrens (in Nederland meestal 60–80 cm) en zo diep als de belasting vraagt. Vraag het bij twijfel aan de gemeente of een constructeur — de rekenhulp gebruikt de diepte die je invult.
Waarom onderaan breder?
Een bredere voet spreidt de belasting over meer grond, terwijl de poer bovenaan maar zo groot blijft als de paaldrager nodig heeft — dat scheelt beton. Of een taps toelopende poer bij je project past, staat in de handleiding of hoor je van een constructeur.

Alleen een hulpmiddel bij het plannen. Het dimensioneert geen dragende delen en controleert geen belastingen — volg de instructies van de fabrikant en de lokale bouwregels.