Pergola· 3 min czytania
Rozstaw krokwi w pergoli: w osiach czy w świetle? Jak to obliczyć
Rozstaw krokwi 600 mm może oznaczać dwie różne rzeczy. Na pergoli 4 m pokazujemy, jak obliczyć liczbę krokwi przy rozstawie osiowym i przy prześwicie.
„Daj krokwie co 600.” Brzmi jasno, ale na pergoli szerokiej na 4 m może to oznaczać 7 albo 8 krokwi. Zależy, czy 600 mm mierzy się w osiach, czy jako prześwit między krokwiami — i gdzie zaczyna się pierwsza krokiew.
Rozstaw w osiach a prześwit
- Rozstaw w osiach (osiowy) to odległość między środkami dwóch sąsiednich krokwi.
- Prześwit (rozstaw w świetle) to wolna przestrzeń między nimi — rozstaw osiowy minus grubość krokwi.
- Przy krokwiach 60 mm rozstaw osiowy 600 mm to to samo co prześwit 540 mm.
Przykład: pergola szerokości 4 m, krokwie 60 mm
| Ustawienie | Krokwie | Prześwit | Rozstaw w osiach |
|---|---|---|---|
| Prześwit najwyżej 600 mm, skrajne krokwie przy krawędziach | 7 | 596,7 mm | 656,7 mm |
| Rozstaw osiowy najwyżej 600 mm, skrajne krokwie przy krawędziach | 8 | 502,9 mm | 562,9 mm |
| Prześwit najwyżej 600 mm, odstęp także przy krawędziach | 6 | 520 mm | 580 mm |
| Prześwit najwyżej 600 mm, pół odstępu przy krawędziach | 7 | 511,4 mm | 571,4 mm |
Jak działa pierwszy wiersz: 7 krokwi zajmuje 7 × 60 = 420 mm, zostaje 3580 mm na 6 prześwitów — po 596,7 mm. Przy limicie 600 mm w osiach te same 7 krokwi miałoby rozstaw 656,7 mm — za dużo, więc potrzebujesz 8. Jedno słowo w założeniach to jedna krokiew więcej.
Skrajne krokwie: przy krawędzi czy z odstępem?
- Równo z krawędzią — skrajne krokwie obramowują pergolę. Przy łatach albo pokryciu na górze to logiczny wybór, bo krawędź jest podparta.
- Odstęp przy krawędziach — pierwsza krokiew zaczyna się o jeden prześwit od końca belki. Potrzebujesz mniej krokwi, ale krawędź zostaje bez podparcia.
- Pół odstępu przy krawędziach — przydaje się, gdy budujesz kilka przęseł obok siebie: na styku dwóch przęseł powstaje pełny odstęp i rytm się nie przerywa.
Łaty na krokwiach
Gdy na 7 krokwiach ułożysz w poprzek łaty 40 mm z odstępem 80 mm, na głębokości 3 m wyjdą 24 łaty po 4000 mm, a przy obu krawędziach zostanie po 100 mm. Każda łata krzyżuje się z każdą krokwią — to 168 skrzyżowań do zamocowania.
Łaty leżą na krokwiach, więc rozstaw krokwi (tu ok. 657 mm w osiach) to zarazem rozpiętość, którą musi pokonać każda łata. Sprawdź u dostawcy, czy łata o tej grubości da radę bez ugięcia. To samo dotyczy poliwęglanu i każdego innego pokrycia — rozstaw podpór określa jego producent.
Gdzie dokładnie wypadają krokwie
Przy 7 krokwiach i prześwicie 596,7 mm osie krokwi wypadają w odległości 30; 686,7; 1343,3; 2000; 2656,7; 3313,3 i 3970 mm od lewego końca belki. Środkowa krokiew jest dokładnie pośrodku, nad środkowym słupem. Zawsze odmierzaj od jednego końca, nie od poprzedniej krokwi — inaczej błędy by się sumowały.
PergolaWypróbuj rozstawy krokwi w kalkulatorze pergoliJak wybrać rozstaw
- Najpierw ustal, co ma na myśli dostawca albo instrukcja: rozstaw w osiach czy prześwit. W razie wątpliwości zapytaj.
- Rozstaw krokwi wyznacza to, co na nich leży, i obliczenia konstrukcyjne — nie wygląd.
- Równe odstępy wyglądają lepiej niż okrągła liczba z dziwną resztą na końcu. Kalkulator dzieli odstępy dokładnie; osie zaznaczaj od jednego końca belki.
Kalkulator rozwiązuje geometrię i materiał, nie statykę. Przekrój, rozpiętość i rozstaw krokwi, połączenia oraz obciążenie śniegiem i wiatrem muszą odpowiadać systemowi dostawcy albo projektowi konstruktora.